نکته های مهم و اساسی در حفظ و یادگیری
در این قسمت روشها و نکات و دستور العملهای بسیار مهمی درباره مطالعه و درس خواندن ذکر میگردد که رعایت
آنها تاثیر زیادی در موفقیت انسان در درس و تحصیل دارد و باید حتما آن را رعایت کنید:
آماده و مهیا شدن برای مطالعه :
قبل از شروع باید خود را از نظر فکری کاملا آماده ی مطالعه کنید و ذهنتان را از هرگونه فکر دیگری دور کنید.و فقط
برای مطالعه تمرکز کنید.
فکر کردن راجع به تیتر مطالب مورد مطالعه :
سعی کنید قبل از شروع مطالعه،با توجه به آگاهی ها و نظریات خود ، مقداری راجع به تیتر مطالب مورد مطالعه
فکر کنید چراکه اینکار باعث انس گرفتن ذهنتان با مطالب مورد مطالعه میگردد.
درخواست کمک از خداوند متعال:
یکی از روشهایی که تاثیر زیادی در تمرکز حواس و آرامش ذهنی و آمادگی برای درس خواندن میشود استعانت از
خداوند است و اگر انسان قبل از هر کاریکه احتیاج به تمرکز فکر دارد،با توجه و تمرکز کامل ، دو رکعت نماز حاجت
بخواند و از خداوند درخواسست کمک بنماید،به آرامش روحی زیادی خواهد رسید.
همچنین با وضو درس خواندن و رو به قبله نشستن نقش زیادی خواهد داشت .
مرور مطالب خوانده شده:
قبل از خواندن و حفظ مطالب امروز ، مطالبی را که روز قبل خوانده اید را در ذهنتان با تصور ، مرور کرده و تکرار کنید
و سپس مطالب امروز را بخوانید.
فکر کردن در مورد مطالب مورد مطالعه :
بعد زا هر 20 الی30 دقیقه خواندن و حفظ مطلب مورد نظرتان ،چند دقیقه کوتاه در مورد آن مطالب فکر کنید و آن را
در ذهن تحلیل و بررسی کنید.این کار باعث درک بهتر و حفظ آسانتر آن مطلب میگردد.
امتحان شفاهی و کتبی از خود :
بعد از خواندن هر بخش کوتاه ،از آن سوال در آورید و به صورت شفاهی یا کتبی به آن پاسخ دهید و بعد با کتاب
مقایسه کنید. همچنین در آخر هر فصل نیز امتحانی از خود بگیرید و اشکالاتتان را برطرف کنید.
پاراگراف پاراگراف یا فصل به فصل خواندن:
در سطر به سطر مطالب مورد مطالعه توقف کردن و آنها را بررسی کردن صحیح نیست،درست اینست که پاراگراف
پاراگراف یا فصل به فصل مطالعه کنید و سپس آنها را مورد بررسی قرار دهید چون برخی جمله های مبهم و
سنگین در سطور بعدی و یا در جای دیگر از آن پاراگراف توضیح داده شده است.
مزیت پاراگراف پاراگراف و فصل به فصل خواندن بهتر فهمیدن و بهتر درک کردن و درنتیجه بهتر حفظ کردن میباشد.
بازنویسی کردن مطالب پیچیده و سنگین:
برای بهتر حفظ کردن یک مطلب که با کلمات و جملات پیچیده و سنگین توضیح داده شده است، میتوانتید بعد از
درک و فهم کامل مطلب،آنرا با روش خود بازنویسی کنید و مطالب بازنویسی شده را بخوانید و حفظ کنید.
استفاده از رموز و کلمات کوتاه:
برای راحت تر حفظ کردن مطالب یا کلمات مشکل ، میتوانید حرف یا حروف ساده ای را در آن انتخاب کنید که به
واسطه به یاد اوردن آن حرف یا حروف ، بقیه جمله یا کلمه را به یاد آورید.یا کلمات و واژه های مورد نظر را به یک
رمز و کلمه ای کوتاه تبدیل کنید یا آنها را طوری با هم دیگر ترکیب کنید که از انها کلمه ی مشخصی که حفظ آن
راحت است به وجود بیاید.
اول ،درسهای مورد علاقه را خواندن:
درسهایی را که به آن علاقه دارید و یا بیشتر از دروس دیگر علاقه دارید را اول بخوانید و درسهایی که به آنها علاقه
ندارید یا کمتر علاقه دارید را بعد از آن دروس بخوانید .
این کار باعث ازدیاد حوصله ی انسان در مطالعه میگردد.
چگونگی درک و حفظ دروس تجربی و آزمایشی:
بعضی از علوم، تجربی و آزمایشی وهستند، مانند فیزیک و شیمی و... که با آزمایش و تجربه با ابزار و وسایل
آزمایش آنها را بهتر میتوان یاد گرفت.
درمورد درک و حخفظ این علوم باید بدین صورت تصور کرد که در ذهن خود ،خود را در یک آزمایشگاه مجهز تصور
کنید و آزمایشات مختلف را طبق آنچه در کتاب ذکر شده است درک و احساس نمایید.ویا حتی الامکان آزمایش ها
را به صورت طبیعی انجام دهید ونتایج را به چشم ببینید.
چگونگی درک و حفظ دروس تاریخ:
برای درک و حفظ دروس تاریخ سعی کنید خود را در حین تماشای یک فیلم سینمایی تصور کنید و وقایع تاریخی را
به مانند یک فیلم تصور کرده و تماشا کنید و تجزیه و تحلیلهایی که درباره گذشته در کتاب نوشته شده است .
را در خیالتان از زبان گوینده فیلم بشنوید.
چگونگی درک وحفظ دروس جغرافی وزیست شناسی:
برای درک وحفظ دروسی مانند جغرافی وزیست شناسی نیز میتوان براحتی ازراه تخیل وارد شد ومطالب این
درسها رابراحتی فهمیده وحفظ کرد.
خلاصه نویسی ونکته برداری :
خلاصه نویسی مطالب ونکته برداری ویادداشت کردن عبارات مهم کتاب درسی،بسیار مفید است ونقش موثری
درحفظ بهتر وکامل تر مطالب در ذهن دارد که نباید به هیچ عنوان فراموش شده یا به آن بی توجهی شود.
علامت زذن مطالب مهم کتاب یا خط کشیدن زیر آنها :
یکی از راه های خلاصه نویسی،علامت زدن مطالب مهم کتاب یا خط کشیدن زیر آن هاست که بدین ترتیب در دوره
کردن آن کتاب فقط مشغول خواندن مطالب مهمی که علامت زده است می شود ومطالب را بهتر در حافظه تثبیت
می کند ودر زمان هم صرفه جویی می شود.
بهترین راه خلاصه نویسی :
یکی از بهترین راه های خلاصه نویسی بدین صورت است که ، مطالب مورد مطالعه را به درست ی مرتب و منظم
تقسیم بندی کرده و به صورت تفکیک شده در قسمت های مختلف یک نقاشی یا نمودارهای مختلف درختی و ...
درآوریم.تا ربای حفظ آسانتر باشد .
اهمیت مرور و تکرار مطالب خوانده شده :
مرور و تکرار مطالب خوانده شده اساسی ترین عامل حفظ آن مطالب در ذهن است چه بسا افرادی که
درسهایشان را فهمیده و حفظ میکنند ولی سر جلسه امتحان بیشتر مطالب از یادشان میرود که دلیل عمده آن
مرور نکردن آنهاست.
هرقدر مرور و تکرار صحیحتر و دقیقتر انجام شود ، آن مطالب بیشتر در ذهن تثبیت میشود و نیرو وقدرت حافظه بهتر
و قویتر میگردد.
نقش مرور ذهنی :
مرور اگر ذهنی انجام شود،بسیار موثرتر و مفیدتراست و لازم نیست که همیشه ازروی کتاب باشد در مرور ذهنی
،حافظه ی انسان ،مطلب را به خوبی در خود ثبت میکند و در مواقع لازم آنها را در صفحه نمایش خود آشکار کرده و
ما را به جواب دادن کامل به سوالات قادر میسازد.
از حفظ نوشتن مطالب خوانده شده:
از حفظ نوشتن مطالب خوانده شده یکی دیگر از راههای مرور و تکرار میباشد که این نیز اثر زیادی در ثبت اموخته
ها در ذهن دارد . سعی کنید بدون مراجعه به کتاب یا جزوه مطالب خوانده شده را به یاد آورید و بر روی کاغذ منتقل
کنید که البته این کار احتیاج به تمرین و تلاش و کوشش دارد.
تدریس و مباحثه مطالب آموخته شده:
یکی از راه های تکرار و مرور صحیح، تدریس و مباحثه ی مطالب آموخته شده است که میتوان بعد از خواندن درس
مورد نظر آن را برای فردی به عنوان شاگرد بیان کنید و تدریس کنید.
زمان بین دو تکرار:
فاصله زمانی بین دو تکرار و مرور ، موضوع مهمی است که باید به آن توجه کرد .زیرا اگر زمان بین دو تکرار،کمتر از
15 دقیقه و بیشتر از 24 ساعت باشد کم فایده است.درست این است که فاصله بین هر مرور و تکرار بیشتر از 15
دقیقه و ککمتر از 24 ساعت باشد .بنابر نظر یکی از روانشناسان ،اگر مطلبی 6 بار به طور پی در پی خوانده شود
بسیار کمتر از اینکه آن را 3بار با فاصله های زمانی 15 دقیقه بخواند به خاطر سپرده میشود.
*پروژه واحد مطالعه و یادگیری*